El Niño Etkisiyle Artan Risk
Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütü (FAO) ile Hükümetlerarası Kalkınma Otoritesi (IGAD), Doğu Afrika ülkelerinin hazırlık ve gözetim önlemlerini güçlendirmesi gerektiğini vurguladı. El Niño ile bağlantılı ağır yağışlar ve sel, Rift Vadisi Ateşi (RVF) salgınları riskini artırıyor. RVF, sığır, koyun, keçi, manda ve deve gibi hayvanları etkileyen akut bir virüs hastalığıdır ve insanlara da bulaşabilir.
RVF Virüsünün Bulaşma Yolları
RVF virüsü, esas olarak sivrisinekler aracılığıyla yayılmakta; enfekte hayvanların hareketi de virüsün coğrafi yayılımını artırmaktadır. İnsanlar, enfekte hayvanlarla ya da hayvan ürünleriyle doğrudan temas yoluyla da enfekte olabilirler.
Yağışların Etkisi ve Tahminler
El Niño ile bağlantılı ağır yağışlar, sivrisineklerin üreme alanlarını genişleterek RVF’nin yayılmasını kolaylaştırıyor. Şu anki El Niño koşulları, 1997-98 yıllarında gözlemlenenlerle karşılaştırılabilir düzeydedir; bu dönemde Doğu Afrika’nın en büyük RVF salgınlarından biri yaşanmıştı.
Yüksek Risk Altındaki Ülkeler
Şu anda en yüksek risk altında olan ülkeler arasında Etiyopya, Kenya, Somali, Güney Sudan, Tanzanya ve Uganda yer alıyor. Ayrıca Burundi ve Ruanda’da risk artarken, Komorlar, kuzey Madagaskar, Mayotte, güneybatı Suudi Arabistan ve batı Yemen’de de düşük ama artan riskler bulunuyor.
Koordinasyon ve Hazırlık Çağrısı
FAO ve IGAD, etkilenen ülkeleri risk tabanlı gözetimi güçlendirmeye, aşıları ve gerekli malzemeleri önceden depolamaya ve “One Health” yaklaşımıyla sektörler ve sınırlar arası koordinasyonu artırmaya çağırıyor. Bu çağrı, FAO-EMPRES aracılığıyla gerçekleştiriliyor; bu sistem, 30 yılı aşkın süredir hayvan sağlığı tehditlerini önceden tespit etmeye yardımcı oluyor.
İklim Tahminleri ve RVF Riskinin Artışı
Doğu Afrika’nın büyük bölümünde normalden fazla yağış ve sel bekleniyor. En yoğun yağışların, güney Etiyopya, Kenya ve orta ile güney Somali’de olması tahmin ediliyor. Bu bölgelerde 400 mm’den fazla yağış alma olasılığı %90’ın üzerinde. Ayrıca, Burundi, Ruanda, Güney Sudan, Uganda ve Tanzanya’nın da normalden daha yağışlı koşullar yaşaması bekleniyor.
Sivrisinek Üreme Alanlarının Artışı
RVF Destek Aracı’nın (RVF DST) tahminlerine göre, 2026 Ekim ile 2027 Ocak arasında Doğu Afrika’nın büyük bölümünde RVF bulaşımı için uygun koşulların artması bekleniyor. Bu durum, sivrisineklerin üreme alanlarını artırarak salgın riskini yükseltebilir.
RVF Destek Aracı Hakkında
FAO’nun RVF Erken Uyarı Destek Aracı, RVF’ye karşı hazırlık ve yanıtı güçlendirmek için geliştirilmiş yenilikçi bir çevrimiçi platformdur. Uydudan alınan veriler, iklim tahminleri ve hastalık gözetim bilgilerini entegre ederek, salgın riski yüksek olan alanları üç ay önceden belirlemeye yardımcı olmaktadır. “One Health” ilkelerini uygulayarak, hayvan sağlığı, insan sağlığı ve çevresel sektörler arasında iş birliğini artırmaktadır.
